Millet dili – millet medeniyeti. Dil ve kelimeler kaderi

Makalede dil ve kültür meseleleri ele alınmıştır. Her dil, tarihî gelişimi süresince toplumla birlikte gelişip olgunlaşır. Özbek dili de bundan istisna değildir. Özbek dili, kendi gelişim sürecinde diğer dillerden birçok kelimeyi almış, aynı zamanda diğer dillere de kendi kelimelerinden vermiştir. Makalede bu durumlarla ilgili bilimsel tahlil sonuçları aktarılmıştır. Ayrıca, Özbek ve Türk dillerindeki bazı terimlerin etimolojik tahlili hakkında da tartışma yürütülmüştür. Bazı terimlerin etimolojik tahlilinde Yusuf Has Hacib’in “Kutadgu Bilig”i ve Mahmud Kaşgarlı’nın “Dîvânu Lugat- it Türk” eserlerine dayanılmıştır. Yazar, her dilin kendi vatanı olduğunu temellendirir. Dilin varlığı, o dilin sahibi olan milletin de varlığını ve onun ebediliğini temin ettiğini; ayrıca dilin toplumsal bir olgu olarak toplumun gelişimiyle uyumlu bir şekilde ilerlediğini vurgular. Her dil, tarihî gelişimi boyunca hem iç hem dış kaynaklardan yararlanarak söz varlığını zenginleştirir ve geliştirir. Dil gelişiminin bu genel kuralı, Özbek dili için de geçerlidir. Bu kurala göre, mevcut dil katmanları temel alınarak yeni kelimeler türetilmiş, mevcut kelimelerin anlamları genişletilmiş, bazı kelimelere ek anlamlar kazandırılmış ve halk şivelerinden farklı dönemlerde, ihtiyaç doğrultusunda kelimeler edebî dile dahil edilmiştir. Özbekçe söz varlığının zenginleşmesinde iç kaynaklar önemli bir rol oynasa da, dünyadaki hiçbir dil sadece kendi iç kaynaklarına dayanarak gelişemez; Özbek dili için de yalnızca kendi kelime hazinesi yeterli değildir. Dış kaynaklar, Özbekçe söz varlığının zenginleşmesi ve mükemmelleşmesinde önemli bir rol oynar. Genel olarak, dünyada hiçbir dil diğerlerinden tamamen izole şekilde gelişemez. Bu nedenle, herhangi bir dilin söz varlığında, o dil ile ilişkili olan diğer dillerin unsurlarınin bulunması gibi konular ele alınmıştır.