ISSN 3005-3137 e-ISSN 3005-4982 AAK tərəfindən qeydiyyata alınmışdır
Mahmud KaşğarlıBeynəlxalq elmi jurnal

Azərbaycan dilində müəyyənlik və qeyri-müəyyənlik kateqoriyasının tədqiqi tarixindən

Say: Cild 2, № 3 (5), 2024 Səhifələr: 41–46 Dil: Azərbaycan UOT: -811.512.162

Xülasə

Bir çox linqvistik kateqoriyalar (effektiv-təsirsiz, təsdiq-mənfi və s.) kimi müəyyənlik və ya müəyyənlik və qeyri-müəyyənlik iki əks, bir-birindən asılı kateqoriyalardır. Bu asılılığa baxmayaraq, müəyyənlik və qeyri-müəyyənliyin özü dildə nisbi müstəqilliyə malikdir. Hər bir qeyri-müəyyənlikdə qeyri-müəyyənlik və qeyri-müəyyənlik elementləri tapmaq olar. Bu kateqoriyanın türkcədəki inkişafı bir- birindən köklü şəkildə fərqlənmir. Türk dillərində müəyyənlik və qeyri-müəyyənlik kateqoriyasının inkişaf mövqeyi və spesifik keyfiyyət və xüsusiyyətləri aydınlaşdırılarkən üç əsas sahədə müəyyən edilir: leksik- semantik müəyyənlik, leksik-qrammatik müəyyənlik, qrammatik müəyyənlik. Bu istiqamətlərin hər biri müasir türk dillərində mövcuddur. Bəzi fonetik və leksik dəyişikliklər istisna olmaqla, türk dillərinin oğuz və qıpçaq qruplarında bu xüsusiyyətlər bir-birinə uyğun gəlir.